Wzorce projektowe: Strategia

Jednym z głównych założeń dobrego programowania projektowego jest zasada „Open/closed principle” (zasada otwarte-zamknięte), która mówi, że klasy powinny być zamknięte na modyfikację, ale otwarte na rozszerzanie. Wzorzec strategii pozwala w prosty sposób na podtrzymywanie tego standardu w kodzie.

Problem

Od lat w społeczności programistów istnieje tendencja do „maximize cohesion and minimize coupling” (co można by przetłumaczyć: zwiększania spójności i zmniejszania powiązań). Strategia bardzo dobrze rozwiązuje problem zmniejszania powiązań. Wzorzec ten pozwala to osiągnąć poprzez zdefiniowanie interfejsów i używanie ich w klasach bazowych (nazwijmy takie klasy klientami). Następnie szczegóły implementacyjne ukrywane są w klasach pochodnych implementujących zdefiniowany interfejs. Dzięki temu klienci mogą swobodnie powiązać się z abstrakcją.

Inaczej mówiąc, rozwiązujemy ten problem poprzez programowanie do interfejsu zamiast do implementacji („Program to an interface, not an implementation”). Ponieważ klienci przywiązani są do abstrakcji (abstract coupling), a nie konkretnej implementacji, pozostają swobodnie otwarci na rozszerzanie (poprzez dodanie nowej klasy implementującej zdefiniowany interfejs).

Cele wzorca

  • Zdefiniowanie rodziny algorytmów, hermetyzacji każdego z nich, i uczynienie ich zamiennych. Strategia pozwala na zmianę algorytmu niezależnie od klientów, którzy go używają.
  • Uchwycenie abstrakcji w interfejsie, zakopanie szczegółów implementacji w klasach pochodnych.

Struktura

W strategii definiujemy wspólny interfejs, dla obsługiwanych algorytmów, posiadający dozwolone metody. W kolejnym kroku implementujemy poszczególne strategie w poszczególnych klasach. Następnie budujemy klasę klienta, która będzie pozwalała na określenie strategii (na przykład poprzez jej wstrzyknięcie) oraz będzie posiadała referencję do aktualnie wybranej strategii. Klient współpracuje z wybraną strategią w celu wykonania określonego zadania.

Struktura wzorca strategii (kliknij aby powiększyć)

 

Przykładowa implementacja

Abstrakcyjny problem: transport gości na lotnisko. Transportu możemy dokonać na kilka sposobów: autobusem, samochodem lub taksówką. Przykładowa implementacji w PHP:

/* klasy pomocnicze */
class User {}
class TransportResult {}

interface TransportStrategy
{
    public function transport(User $user): TransportResult;
}

class CityBusTransport implements TransportStrategy
{
    public function transport(User $user): TransportResult
    {
        // TODO: Implement transport() method.
        return new TransportResult();
    }
}

class PersonalCarTransport implements TransportStrategy
{
    public function transport(User $user): TransportResult
    {
        // TODO: Implement transport() method.
        return new TransportResult();
    }
}

class TaxiTransport implements TransportStrategy
{
    public function transport(User $user): TransportResult
    {
        // TODO: Implement transport() method.
        return new TransportResult();
    }
}

class TransportationToAirport
{
    /**
     * @var TransportStrategy
     */
    private $strategy;

    /**
     * @param TransportStrategy $strategy
     */
    public function __construct(TransportStrategy $strategy)
    {
        $this->strategy = $strategy;
    }

    public function run(User $user)
    {
        $this->strategy->transport($user);
    }

}

$user = new User();
$transportation = new TransportationToAirport(new CityBusTransport());
$transportation->run($user);

Za pomocą interfejsu TransportStrategy, możemy rozszerzać domenę o kolejne implementacje. Natomiast samo wydzielenie poszczególnych zachowań do osobnych klas powoduje, że całość możemy łatwo testować:

class StrategyTest extends \PHPUnit_Framework_TestCase
{
    public function testCityBusTransportationStrategy()
    {
        $user = new User();
        $transportation = new TransportationToAirport(new CityBusTransport());

        $result = $transportation->run($user);

        $this->assertInstanceOf(TransportResult::class, $result);
    }
}

 

Kiedy stosować

  • gdy istnieje potrzeba rozwiązania danego problemu na parę różnych sposobów
  • gdy system musi być otwarty na rozszerzanie
  • gdy chcesz zwiększyć czytelność swojego kodu
  • gdy chcesz jasno i jawnie wyrazić intencje w kodzie

 

Strategia w kilku krokach

  1. Zidentyfikuj algorytm (lub zachowanie) który klient chciałby obsłużyć w sposób elastyczny (znajdź tzw. „flex point”).
  2. Stwórz interfejs z minimalną ilością metod która pokrywa zachowanie tego algorytmu.
  3. Schowaj implementacje (i jej alternatywy) w klasach pochodnych implementując stworzony interfejs.
  4. Powiąż klienta z algorytmem poprzez interfejs.

 

Przykład realnego użycia

Na koniec przedstawiam bardziej realny przykład użycia wzorca strategii. Realny problem: generowanie wartości identyfikator encji w bazie. Przykład inspirowany jest biblioteką Doctrine2. Załóżmy, że mamy klasę, która zapisuje encje w bazie i potrzebuje dla każdej wygenerować odpowiednie ID.

class EntityPersister
{

    /**
     * @var IdGenerator
     */
    private $idGenerator;

    /**
     * @param IdGenerator $idGenerator
     */
    public function __construct(IdGenerator $idGenerator)
    {
        $this->idGenerator = $idGenerator;
    }


    public function executeInserts()
    {
        /* ... */
        $generatedId = $this->idGenerator->generate($this->em, $entity);
        /* ... */
    }

}

Takie ID może być generowane na parę różnych sposobów, więc stworzenie interfejsu wydaje się naturalnym rozwiązaniem:

interface IdGenerator
{
    /**
     * @param EntityManager $em
     * @param $entity
     * @return mixed
     */
    public function generate(EntityManager $em, $entity);
}

Na koncie pozostaje utworzenie konkretnych implementacji. Na przykład strategia tworzenia ID na podstawie globalnego unikalnego identyfikatora (UUID).

class UuidGenerator implements IdGenerator
{
    public function generate(EntityManager $em, $entity)
    {
        // generate UUID
    }
}

Kolejnym sposobem może być generowanie na podstawie specyficznej sekwencji sterowanej warunkami domeny:

class SequenceGenerator implements IdGenerator
{
    public function generate(EntityManager $em, $entity)
    {
        // generate next sequence value
    }
}

Jeszcze innym razem (jak się okazuje najczęstrzym) generujemy ID w samej bazie danych (poprzez mechanizm auto-increment):

class IdentityGenerator implements IdGenerator
{
    public function generate(EntityManager $em, $entity)
    {
        // get value from auto-increment column
    }
}

Oczywiście w ten sposób możemy rozszerzyć nasz system i w każdym momencie dodać nową implementację. Możemy również stosować różne implementacje w różnych częściach systemu.

Kod źródłowy przykładów możecie znaleźć pod adresem: https://github.com/itcraftsmanpl/php-design-patterns

Entuzjasta programowania. Z zawodu web developer. Pragmatyk. Od jakiegoś czasu również przedsiębiorca. Racjonalista. W wolnych chwilach biega i bloguje. Miłośnik gier i grywalizacji. Więcej na jego temat znajdziesz w zakładce "O mnie" tego bloga.


4 komentarze

Add a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *